Həyatın bəzi məqamlarda durumumuzun nə qədər ağır olduğunu göstərmək üçün iti misal başı eləyirik. İnsafən, indiyəcən it gün-güzəranının bərbadlığı haqda nəsə ifadə eləməyib bizə. O bizik ki, çox şeyi aparıb itin başına bağlamışıq. İndi bir iş adamı hamımızın adından itə “yaxşılıq” eləyib, toy çaldırıb. Düşmüşük biçarənin üstünə ki, qardaş utanmırsanmı?! Bəs görəsən, utanmağıma dəyərmi? Bizdən, özündən, toyda itin şərəfinə, yəqin ki, maddiyyatla bağlı mahnı oxumağa məcbur qalan aşıqlardan və sair...

Əvvəlcə başlayaq özümüzdən. Yəni evimizdə it oldu-olmadı, onu nə zaman yad eləməyimizdən. Çəkdiyimiz bütün əzabların nə qədər ağır olduğunu ifadə eləmək üçün bəzən deyirik ki, “it gününə qaldım”...

Ya da adam o qədər işləyir ki, “it kimi yoruldum” deyir...

Fürsətdən istifadə eləyib kiməsə “itin sözünü” söyləməyə can atırıq...

Ehtiyacımız olanda susub, sonra “itin sözünü eşitdim” deyirik hirsimizdən...

Kiminsə yalanının üstünü açıb, “ filankəsi itdən betər elədim” söyləyib sevinirik də hərdən...

“İtin abrını” verib tənbehlədiyimiz adamlar da olur...

Deyinənə “it kimi hürür” söyləyib bəzən nənələrimiz acığından, biz də gülüşmüşük...

Sonra o da gülüşümüzü eşidib “itdən alıb, itə verib”bizi...

“İt kimi ulayacaqsan” qarğışı var hələ...

“İtə oxşayır” söyləyib ələ salınan azmı olub?...

“İtin balasıdır, yalan söyləyən!” deyib and içib həqiqətə inandıranlar da var aramızda...

“Ay itin balası” deyib əzizləyənlə də rastlaşmışıq...

“İt kimi hürmə” deyənlər də olur bir-birinə, savaşanda...

Birinə ziyan vurmaq, ya da əksinə vurmamaqdan “it kimi peşman olanlar”da var aramızda...

Hətta sevgilisindən ayrılanların dilindən “indi get, amma bir gün gəlib it kimi yalvaracaqsan!” hikkəsi ilə də qarşılaşmışıq.

İçində itlə bağlılığı olan alqışın, qarğışın, əzizləmənin, tənqidin, tərifin, təhqirin, sevginin siyahısını uzatmaq da olar. Hər işimizin, içində itlə bağlı zərbül-məsəl mütləq var. Allaha acıq getməsin bircə o qalıb ki, itə and içək.

İndi, qardaşlar, biz o toplumuq ki, işimizin xeyli hissəsini zaman-zaman itə bağlayırıq. Və bu gün bir iş adamı itinə toy eləyib. Bilmirəm, bəlkə də bu, onun gördüyü çoxsaylı xeyriyyə işlərinin tərkib hissəsidir? Bəlkə kişi onlarla adamı da evləndirib, oxudub, ev tikib, müalicə elətdirib və sair?!... İndi nəhayətində adından bu qədər işimiz keçən itinə də bir toy çaldırıb. Hamımızın əvəzinə təşəkkür eləyib. Düzdür, mənə müəllif olaraq onun oğlan ya qız evi olduğu dəqiq məlum olmasa da, bir iş adamının fəaliyyəti boyu gördüyü ən vacib işlərdən birini eləyib. “İtinə adam kimi toy tutub”. Amma, məsələn, yenə də mənə bu itbaz iş adamının fəaliyyətinin başqa tərəfləri maraqlıdır:

-Adam nə qədər böyük biznes sahibidir?

-“Krışası” varmı? Varsa kimdir?

-Dövlətə nə qədər vergi verir?

-İşini neçə mühasibatlı qurub?

-İşçilərə verdiyi minimum və maksimum əməkhaqqının məbləği nə qədərdir?

-Onların sosial və sadələşdirilmiş vergisini ödəyirmi? Yoxsa bundan qaçmaq üçün çoxu kimi, o da 12 saat işlətdiyi adamlar günəmuzd yox, işəmuzd müqavilə bağlayıb?

Yəni suallar çoxdur. Siz bu toyu da, o iti də goranboylular demiş, boşduyun. Çünki nə qədər gizləsək də, gözəlim məmləkətdə “itə də bir əppək borcu var” çoxumuzun...