Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının Kollegiya iclasında 01.01.2016-01.10.2017-ci il dövründə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Salyan rayon şöbəsi (Şöbə) üzrə gəlir və xərclərin, həmçinin şöbənin saxlanılması xərclərinin icrasına dair auditin nəticələri müzakirə edilmişdir. Müzakirə zamanı auditi həyata keçirmiş qrupun məlumatı dinlənilmiş və fəaliyyət istiqaməti üzrə müvafiq Auditorun hesabatı təsdiq edilmişdir.

Təqdim edilmiş məlumatlara əsasən 2016-cı ildə Fond tərəfindən 6593,0 min manat həcmində təsdiq edilmiş proqnoza qarşı 5780,0 min manat vəsait yığılmış, proqnoz 87,7% icra edilmişdir.

Təqdim olunmuş müvafiq məlumatlara və hesabatlara əsasən 01.10.2017-ci il tarixə Şöbə üzrə 15994 pensiya işi, o cümlədən 10212 ədəd yaşa görə (63,8%), 4013 ədəd əlilliyə görə (25,1%) və 1769 ədəd ailə başçısını itirmiş ailələrin (11,1%) pensiya işi mövcud olmuşdur.

Pensiya təyinatı və ödənişi üzrə ərizələrin qeydiyyata alınması, onlara baxılması və pensiya təyinatının aparılmasında bəzi nöqsanlara yol verilmişdir. Belə ki, “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa və Fondun 21 noyabr 2011-ci il tarixli 17 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş ““Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən əmək pensiyalarının təyin edilməsi, sosial sığorta stajının müəyyən olunması, əmək pensiyası sənədlərinin rəsmiləşdirilməsi, baxılması və saxlanılması Qaydaları”na uyğun olmayaraq bir sıra hallarda pensiya təyinatı üçün müraciət edən şəxslərin iş (sığorta) stajları haqqında məlumatlar, ailə başçısını itirməyə görə əmək pensiyası təyinatı aparılarkən əmək qabiliyyətsiz ailə üzvlərinə pensiya təyin olunub-olunmaması ətraflı araşdırılmadan, güzəştli əsaslarla yaşa görə əmək pensiyası təyinatı zamanı güzəştli iş stajı tam dəqiqləşdirilmədən və bir sıra zəruri sənədlər olmadan pensiya təyinatı aparılmışdır.

Araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, 2016-cı ildə və 2017-ci ilin aprel ayınadək Vahid Elektron Müraciət və Təyinat Alt Sistemi (VEMTAS) vasitəsilə bütün təyinatlar ailənin maddi-məişət şəraitinin müayinəsi həyata keçirilmədən aparılmış, 2017-ci ilin aprel ayından başlayaraq qanunvericiliyə uyğun olaraq VEMTAS tərəfindən təyin edilmiş ünvanlı sosial yardım işləri üzrə Şöbə tərəfindən ailənin maddi-məişət şəraitinin müayinəsinə başlanılmışdır.

Auditin gedişində seçmə qaydada monitorinqlər təşkil edilmiş, nəticədə ailə tərkibi haqqında düzgün məlumat verilməməsi, pay torpağından gəlirlərin nəzərə alınmaması kimi ümumi nöqsanlarla yanaşı, ailənin istifadəsində avtomobilin olmasının, ailə üzvünün əmək haqqı gəlirlərinin VEMTAS tərəfindən aşkar edilməməsi kimi spesifik nöqsanlara rast gəlinmişdir.

Təyin olunan aylıq sosial müavinət, kompensasiya və təqaüd təyinatlarının seçmə üsulu ilə auditi nəticəsində sosial müavinətlərin və təqaüdlərin təyin edilməsi və ödənilməsində, habelə həmin  işlərin mərkəzləşdirilmiş xüsusi lokal proqram təminatına işlənilməsində bir sıra nöqsan və çatışmazlıqlara yol verildiyi müəyyən edilmişdir. Belə ki, bir sıra hallarda “Sosial müavinətlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa və eyni zamanda, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 21 sentyabr tarixli 311 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Sosial müavinətlərin, təqaüdlərin və kompensasiyaların təyin olunması üçün təqdim edilən sənədlərin rəsmiləşdirilməsi, baxılması və saxlanılması Qaydaları”na tam əməl edilməmişdir.